Namibië: Politiek risico op (middel)lange termijn geüpgraded naar categorie 5/7

Economisch herstel wordt ondersteund door stabiele politiek en sterke beleidsprestaties

Tussen 2015 en 2020 werd Namibië negatief beïnvloed door wereldwijde grondstoffenschokken en een verzwakte financiële positie. Toch hebben ambitieuze hervormingen het land de afgelopen drie jaar weer op een positief spoor gezet en worden de vooruitzichten ondersteund door grote investeringen. Sinds 2023 is het economische herstel van Namibië grotendeels te danken aan investeringen in kritieke mineralen (vooral uranium en lithium), koolwaterstoffen, industrie en toerisme. Het is een van de weinige Afrikaanse landen met een hoger middeninkomen – grotendeels te verklaren door de natuurlijke rijkdom en de kleine bevolking van 3 miljoen – en heeft sterke instellingen in vergelijking met andere landen in de regio. Bovendien hebben het stabiele politieke klimaat en de solide beleidsuitvoering het vertrouwen van investeerders in het land ondersteund.

Het politieke toneel wordt nog steeds gedomineerd door de SWAPO-partij (‘South West Africa People’s Organisation’), die aan de macht is sinds Namibië in 1990 onafhankelijk werd van Zuid-Afrika (na het einde van de Duitse koloniale overheersing in 1915 werd het land een bestuurlijk gebied van Zuid-Afrika onder de apartheidswet). Zorgen over corruptie, hoge werkloosheid en economische problemen hebben er echter toe geleid dat de steun van de bevolking voor de regerende partij in dalende lijn is. SWAPO slaagde er desondanks in om een parlementaire meerderheid te behalen tijdens de algemene verkiezingen van 2024, waarbij partijleider Netumbo Nandi-Ndaitwah na haar inauguratie in maart 2025 de eerste vrouwelijke president van Namibië werd.

Ambitieus diversificatieplan moet helpen om de baisse in de diamantsector aan te pakken

Namibië voelt de weerslag van een structurele neergang in de diamantsector als gevolg van een wereldwijde verschuiving in de voorkeur van consumenten naar goedkopere labdiamanten. Aangezien de diamantexport in 2024 goed was voor 10% van de inkomsten op de lopende rekening, zou een ambitieus diversificatieplan de daling moeten doorbreken. In 2025 werd het verlies gecompenseerd door hoge goud- en uraniumopbrengsten en op de langere termijn zouden offshore olie- en gasvondsten voor extra inkomsten moeten zorgen, hoewel dit niet voor 2030 wordt verwacht. Ondertussen leiden investeringen in verband met economische diversificatie tot aanzienlijke tekorten op de lopende rekening, die worden geschat op 12% van het bbp in 2026 – met inbegrip van de inkomsten van de Zuid-Afrikaanse douane-unie (SACU) – en die grotendeels worden gefinancierd door de instroom van buitenlandse directe investeringen. Binnenkomende exportopbrengsten zouden het tekort op de lopende rekening moeten verminderen, maar nieuwe inkomsten boeken zal traag gaan. Ondanks een recente dip bevindt de liquiditeitsbuffer van Namibië zich nog steeds op een adequaat niveau en bedroegen de deviezenreserves in oktober 2025 ongeveer 3,3 maanden importdekking. De verwachting is dat dit de komende jaren gestaag zal toenemen. 

Duurzame externe financiële positie voor Namibië

De uitgifte van euro-obligaties in 2011 en 2015 en schulden in verband met particuliere directe buitenlandse investeringen zorgden voor een schuldcreërende kapitaalinstroom op de betalingsbalans. Daardoor kwam de buitenlandse schuld van Namibië tussen 2012 (37% van het bbp) en het hoogtepunt in 2020 (78% van het bbp) nog verder onder druk te staan. Sindsdien is de buitenlandse schuld in verhouding tot het bbp gedaald tot naar schatting 68% in 2025, en deze sterke neerwaartse trend zou zich de komende jaren moeten verderzetten. Deze schulden bestaan voornamelijk uit schulden in de private sector. Daarbij mag niet vergeten worden dat de buitenlandse schuld van Namibië in de publieke sector slechts 14,7% bedraagt (2024), wat laag is naar internationale maatstaven. Grote buitenlandse schuldendiensten waren vroeger een belangrijke zwakte, maar de ratio’s zijn aanzienlijk gematigd.

Begrotingsconsolidatie stabiliseert indicatoren overheidsfinanciën

De overheidsfinanciën begonnen in 2023 te verbeteren en er waren opnieuw overschotten op het primaire begrotingssaldo dankzij sterk schuldbeheer en een verstandig begrotingsbeleid. Het totale begrotingstekort wordt geraamd op -5% van het bbp in 2026 en op -4% per jaar vanaf 2027. Tegelijkertijd bereikte de bruto overheidsschuld in 2021 met 70% een piek en nam geleidelijk af tot 64% in 2025. Dit zal de komende jaren stabiel blijven. Aangezien slechts 20% van de overheidsschuld extern is, is de Namibische overheid sterk afhankelijk van binnenlandse financiering. Hoewel binnenlandse kapitaalmarkten het risico in grote mate beperken en het doorrolrisico verlagen, leidt de sterke blootstelling van de overheid aan de relatief dure binnenlandse schuld bovendien tot aanzienlijke rentekosten en was deze goed voor naar schatting 15% van de overheidsinkomsten in 2025. In oktober 2025 heeft Namibië de euro-obligatie van 750 miljoen USD uit 2015 vereffend, waarmee de transitie van het land van buitenlandse naar binnenlandse schuldinstrumenten wordt verdergezet.

De inkomsten van de SACU, die in 2024 11,8% van het bbp bedroegen, zijn officiële overdrachten en een belangrijke bron van inkomsten voor Namibië. Dalende grondstoffenprijzen en wereldwijde handelsspanningen hebben de inkomsten van de SACU doen slinken waardoor de begrotingsdruk en de behoefte aan extra leningen op korte termijn kunnen toenemen. Het IMF is echter van mening dat de buitenlandse schuld en de overheidsschuld van Namibië houdbaar zijn maar benadrukt dat de begrotingsdiscipline moet worden volgehouden.

Positieve vooruitzichten met enkele belangrijke risico's

De economische groei zal naar verwachting 3,8% bedragen in 2026 en een solide 3% in de komende jaren. De inflatie is van een piek in 2022 afgenomen tot 3,7% eind 2025. Als gevolg van de lagere prijsdruk heeft de centrale bank de beleidsrente al een paar keer verlaagd, wat de economische activiteit in het algemeen zou moeten ondersteunen. Grote, gediversifieerde investeringen creëren bemoedigende economische vooruitzichten, terwijl politieke stabiliteit en sterke beleidsprestaties het vertrouwen van investeerders ondersteunen. Sinds begin 2024 is de Namibische dollar sterker geworden na een decennium waarin hij bijna de helft van zijn waarde verloor ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Dat was grotendeels als gevolg van de volatiliteit en de langdurige depreciatie van de Zuid-Afrikaanse rand, waaraan de Namibische dollar is gekoppeld. De geloofwaardige valutakoppeling aan de Zuid-Afrikaanse rand wordt echter beschouwd als een belangrijke stabiele factor. Eind 2025 besloot Credendo om de classificatie van Namibië voor het politieke risico op middellange tot lange termijn te upgraden van categorie 6/7 naar 5/7. De classificatie van Namibië voor het politieke op korte termijn is al meer dan tien jaar stabiel in categorie 3/7.

Aan de andere kant is Namibië een van de droogste landen in sub-Sahara Afrika waardoor het zeer kwetsbaar is voor stijgende temperaturen, wisselvallige neerslag en frequente droogtes, die een bedreiging vormen voor de landbouwproductie, waterzekerheid en bestaansmiddelen. Door ernstige droogte in 2024 en 2025 is de omvang van de veestapel afgenomen en kwam de export van levend vee in 2025 in het gedrang. Schokken die zoals deze een gevolg zijn van de klimaatverandering vormen niet alleen een aanzienlijk risico voor het land zelf, maar voor de hele regio. De investeringen van het land zijn mogelijk te sterk gericht op de koolwaterstofsector, waardoor het wordt blootgesteld aan de volatiliteit van de oliemarkt en de risico’s die gepaard gaan met milieuverontreiniging. Dat kan ook de sociale spanningen aanwakkeren. Bovendien zijn de hoge werkloosheid, armoede en woningtekorten een aanhoudende bron van ontevredenheid onder de bevolking. Grote spanningen in het wereldwijde handelsbeleid en geopolitieke fragmentatie vormen daarbovenop een extra uitdaging voor de vooruitzichten van het land. Desondanks blijft Namibië een baken van stabiliteit in sub-Sahara Afrika – een regio die onder andere worstelt met een groot risico op conflicten, democratisch verval en schuldkwetsbaarheid. 

Analist: Louise Van Cauwenbergh – l.vancauwenbergh@credendo.com