De energiesector bevindt zich op een kruispunt: welke weg kiest de VS?

Amerikaanse ontwikkelaars van wind- en zonne-energie krijgen te maken met een ongunstiger klimaat

Op zijn eerste dag als president, vaardigde Donald Trump een presidentieel besluit uit dat nieuwe goedkeuringen voor windmolenparken stopzette. Een paar maanden later werden door zijn ‘One Big Beautiful Bill’ (OBBB), die afgelopen juli werd ondertekend, enkele van de belangrijkste belastingkredieten voor zonne- en windenergieprojecten veel eerder afgebouwd dan was besloten onder de ‘Inflation Reduction Act’ in 2022. Opdat deze projecten in aanmerking komen moet de bouw ervan nu starten voor 4 juli 2026 of voltooid zijn voor het einde van 2027. Ondertussen hebben andere offshore windprojecten die al een vergunning hadden gekregen en met de ontwikkeling waren begonnen ook een zware klap gekregen omdat de uitvoerende macht ze heeft ingetrokken.

Naast maatregelen die zonne- en windenergieprojecten rechtstreeks treffen, stelt de OBBB ook voor om de belastingkredieten voor elektrische voertuigen en de kredieten voor waterstofproductie na 2025 af te schaffen.

Het feit dat de toeleveringsketen voor hernieuwbare energie afhankelijk is van Chinese inbreng brengt ook kwetsbaarheden met zich mee aangezien de recente ‘foreign entity of concern’-bepalingen in de OBBB nu de toegang tot onderdelen uit vijandige landen beperken.

Bovendien wijst het presidentieel besluit om de ‘schone steenkoolindustrie’ te stimuleren op een opmerkelijke verschuiving in het Amerikaanse energiebeleid richting fossiele brandstoffen en kritieke mineralen. Daarbij wordt financiering en regelgevende steun waarschijnlijk verlegd van zonne- en windenergie naar de productie van steenkool, olie, gas en uranium.

Dat komt bovenop andere tegenvallers die het economisch klimaat van de sector verstoren, zoals hoge rentetarieven die de financieringskosten opdrijven en stijgende prijzen voor belangrijke materialen zoals staal en koper, en voor onderdelen – vooral door nieuwe importtarieven.

Als gevolg hiervan moeten ontwikkelaars van zonne- en windenergie in de VS het hoofd bieden aan een golf van uitdagingen op het gebied van beleid en ondernemingsklimaat. De aanstaande geleidelijk afschaffing van belastingkredieten onder de OBBB zou evenwel de opstart van projecten ‘in behandeling’ of de voltooiing van lopende projecten op de korte termijn moeten versnellen en voor een tijdelijke boom binnen de sector zorgen.

Andere schone energiebronnen is een betere toekomst weggelegd

Gelukkig zal niet de hele sector van schone energie te maken krijgen met hetzelfde ongunstige klimaat. Andere technologieën dan die voor zonne- en windenergie, zoals opslag, waterkracht, kernenergie en geothermische energie zijn gespaard gebleven onder de OBBB. De uitgebreide belastingkredieten blijven al zeker tot 2033 van kracht en daarna is voor sommige industrieën een geleidelijke afbouw voorzien. Deze technologieën trekken nu veel belangstelling van investeerders.

Een andere drijvende kracht achter innovatie is de stijgende vraag naar energie door techgiganten. Na jaren van stagnerend elektriciteitsverbruik zorgen datacenters en de ontwikkeling van artificiële intelligentie (AI) voor een snelle groei in de vraag naar elektriciteit. Volgens de Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) zal de vraag in de VS naar verwachting respectievelijk met 2,2% en 2,4% stijgen in 2025 en 2026. Dat is meer dan het dubbel van het gemiddelde groeipercentage in de afgelopen tien jaar. Ondertussen voorspelt het Internationaal Energieagentschap (IEA) dat de Amerikaanse economie door het gebruik van AI tegen 2030 meer elektriciteit zal verbruiken voor de verwerking van gegevens dan voor de productie van alle energie-intensieve goederen samen, waaronder aluminium, staal, cement en chemicaliën. De specifieke energiebehoeften van AI en datacenters – die een constant en hoog vermogen vereisen – kunnen echter niet voldoende worden gedekt door de variabele output van zonne- en windenergie. Daarom investeren bedrijven als Google in start-ups actief in geavanceerde geothermie en zetten techbedrijven ook in op de volgende generatie kleine modulaire kernreactoren door deals te sluiten met start-ups die daarin gespecialiseerd zijn.

Ondanks de interesse in alternatieve schone technologie, zal aardgas – dat momenteel de grootste bron van elektriciteit is voor datacenters in de VS (zie onderstaande grafiek) – volgens het IEA (april 2025) waarschijnlijk een belangrijke rol blijven spelen in de extra stroomvoorziening die datacenters nodig hebben, gevolgd door hernieuwbare energiebronnen. Als gevolg daarvan zullen fossiele brandstoffen zoals aardgas en steenkool naar verwachting tot 2030 nog steeds meer dan de helft van de datacenters in de VS van stroom voorzien.

Traditionele energiecentrales zullen de stilgelegde hernieuwbare projecten waarschijnlijk niet vervangen

Gezien de huidige toename van de vraag naar elektriciteit en de uitdagingen die de uitrol van zonne- en windenergie met zich meebrengt, kan het moeilijk worden om de kloof tussen vertraagde hernieuwbare projecten en gas- en kerncentrales te overbruggen. Aangezien bijna een vijfde van de gascapaciteit in ontwikkeling al bestemd is voor datacenters, kijken nieuwe projecten voor gasgestookte elektriciteitscentrales aan tegen lange wachttijden (van vijf tot zeven jaar) voor gespecialiseerde turbines. Het duurt ook lang om kerncentrales te bouwen en geavanceerde projecten bereiken nu nog maar net het prototypestadium. 

Hernieuwbare energie als buffer tegen stijgende elektriciteitsprijzen

Nu de elektriciteitsprijzen al de hoogte in gaan (zie onderstaande grafiek) door de toenemende vraag van datacenters en een recente stijging van de gasprijzen, zullen de groeiende vraag naar energie en aanbodbeperkingen de elektriciteitsprijzen in de VS op de middellange termijn waarschijnlijk blijven opdrijven. In deze context kan het versneld inzetten op hernieuwbare energie de prijzen drukken aangezien dit de goedkoopste optie is voor het opwekken van energie en installaties hiervoor sneller kunnen worden gebouwd dan gascentrales. 

Analist: Florence Thiéry – f.thiery@credendo.com